Tekst  Dr N. Wet. Sybilla Berwid
magazyn KOCIE SPRAWY Nr 98/99 grudzień 2010/styczeń 2011

Zadbane koty żyją coraz dłużej. Przez ostatnie ćwierć wieku średnia życia kota domowego wydłużyła się niemal dwukrotnie. To niewątpliwie zasługa nowoczesnej opieki weterynaryjnej oraz profilaktyki prozdrowotnej, a także coraz lepiej dostosowanej do wieku kotów diety.

Dieta starszego kota musi uwzględniać jego specjalne potrzeby, jakie pojawiają się z wiekiem. A te potrzeby są również konsekwencją wcześniejszej dbałości lub zaniedbań w dietoprofilaktyce naszego kota oraz decyzji dotyczącej przejścia na dietę dla „seniorów". Widząc, jak żywotny jest jego kot, niejeden właścicieli, nie patrzy w metrykę kota i robi poważny błąd, podając mu nawet pokarmy przeznaczone dla kociąt. A tymczasem badania
na prawie 100. kotach powyżej 10. roku życia potwierdziły, że nieprawidłowa dieta w tym wieku skraca dalsze życie!
Badania
Grupa naukowców postanowiła zbadać wpływ różnych czynników żywieniowych (ich obecności w wyższych stężeniach lub niższych) na procesy starzenia się kotów. Zebrano grupę 90. kotów w wieku pomiędzy 7. a 17. rokiem życia (od 7. roku życia zaczynają się czasem niewidoczne, ale nieodwracalne procesy starzenia się u kotów). Ze względu na kolejne fazy zmian fizjologicznych związanych ze starzeniem się, koty podzielono na 3 grupy wiekowe: 7-9, 10-12 oraz 13 i więcej. Następnie dokładnie określono zapotrzebowanie energetyczne tych kotów i przypisano im odpowiednie diety. W badaniu koty były trzymane w dużych bawialniach, wyposażonych we wszelkie akcesoria niezbędne do zachowania ich dobrostanu, ponadto każdy kot miał przypisany codzienny czas zabawy z człowiekiem. Koty były pod opieką lekarzy weterynarii, a profilaktyczny przegląd i wszystkie podstawowe badania przechodziły co kwartał. Badania trwały 10 lat - czyli tyle, ile naturalnie dożyły najstarsze koty biorące w nim udział. Nad całym doświadczeniem czuwała komisja etyczna, a wyniki zostały opublikowane w prestiżowym, międzynarodowym magazynie naukowym medycyny weterynaryjnej. Wyniki badań potwierdzają, że mamy wpływ na niektóre, zauważalne zmiany związane ze starzeniem się kotów.
Uzębienie
Choroby dziąseł i przyzębia są najczęstszym problemem starszych kotów. Zaniedbania w tej dziedzinie mają wpływ na stan zdrowia całego organizmu. Aby utrzymać prawidłowy stan zębów i przyzębia u starszych kotów, nie powinno się używać twardych gryzaków czy karmy (zęby łatwiej wypadają i łamią się), a tzw. „żujek". Można stosować specjalny płyn (dostępny u lekarza weterynarii), dodawany do wody pitnej, który ogranicza odkładanie się kamienia nazębnego i odświeża oddech kota, a nie jest dla niego szkodliwy. Dobre, suche karmy dla kotów dorosłych i starszych zawierają w swoim składzie substancje ograniczające odkładanie kamienia nazębnego.
Sierść
Skóra i stan sierści mogą stopniowo ulegać zmianie. Wysuszona skóra może zacząć się łuszczyć, przez co kot może się intensywniej wylizywać czy drapać. Sierść może stać się bardziej matowa i sztywna, a także przerzedzić się. Prawidłowa dieta zawierająca odpowiedni poziom niezbędnych kwasów tłuszczowych n-6 i n-3 dobrze przyswajanych przez kota, będzie kontrolować odpowiedni stan sierści i skóry i będzie spowalniać te zmiany. Stosowanie karm odchudzających (typu light) u kotów może wpływać na pogorszenie się sierści i przyswajanie odpowiednich kwasów tłuszczowych, dlatego należy je suplementować (specjalnymi preparatami), gdy odchudzamy starsze koty. Dobre karmy dla kotów seniorów są niskokaloryczne, przy zachowaniu wyższego poziomu niezbędnych kwasów tłuszczowych, dlatego karmy typu Senior lepiej są przystosowane do potrzeb nawet grubszego kota starszego.
Przewód pokarmowy
Z powodu starzenia się kota praca jelit ulega spowolnieniu, dlatego należy dostarczać mniejsze porcje, ale za to wartościowych składników. Ważnym elementem jest dostarczanie wysokiej jakości włókna probiotycznego (składnik niektórych roślin), które gwarantuje odpowiedni poziom dobroczynnych mikroorganizmów w jelitach kota. Prawidłowa flora jelitowa zapewnia odpowiednią strawność, regularne wypróżnienia, dzięki czemu chroni
przed zaleganiem pokarmu i nasilaniem się procesów gnilnych w jelitach starszego kota.
Stawy
Ważnym elementem, który wpływa na utrzymanie ruchliwości kota, jest zadbanie o składniki wpływające na utrzymanie odpowiedniego „smarowania" stawów i zapobieganie stanom zapalnym. Takimi czynnikami są właśnie długołańcuchowe kwasy tłuszczowe n-3, pochodzące z olejów z ryb i wysokiej jakości dobrze dostępne białko pochodzące ze świeżych składników pochodzenia zwierzęcego.
Nerki
Filtrem całego organizmu są nerki, i to właśnie one pierwsze mają problemy z nadążaniem za coraz mniej sprawnie pracującym organizmem. Częstym problemem jest niewydolność nerek,
przejawiająca się między 7. a 10. rokiem życia, która jest wynikiem normalnego postępującego procesu starzenia się. Dlatego dieta dla starszego kota powinna zawierać o 15 proc. niższy poziom fosforu, który je uszkadza. Ważnym elementem jest nie tylko skład diety, ale także ilość pokarmu obciążająca ostatecznie filtrację nerek - u starszego kota zapotrzebowanie dzienne jest coraz niższe, aż do 40 proc., dlatego należy pamiętać, że coraz starszemu kotu albo podajemy coraz mniej normalnego jedzenia (i wspieramy odpowiednimi suplementami), albo odpowiednie dawki specjalnego jedzenia dla seniorów (przeważnie zbliżone do standardowej dawki dziennej, czyli 3 filiżanki suchej karmy dziennie dla przeciętnego kota ok. 4-5 kg).
Co skraca życie kota?
Podawanie starszym kotom pokarmów przeznaczonych dla kociąt (zawierających wysoki poziom energii, tłuszczu), a także niektórych składników mineralnych (wapń, fosfor, magnez), prowadzące do szybszej niewydolności nerek i przyspieszające procesy starzenia się kota. Czyste mięso, które nie jest naturalnym pokarmem dla kota (mysz ma tylko 1 proc. mięśni), produkty nabiałowe oraz mleko zawierają nadmiar fosforu, który jest zabójczy dla nerek starszego kota i ich znaczna obecność w diecie prowadzi do szybszej niewydolności nerek, nawet u młodych i zdrowych kotów. Przekarmianie kota - wszelkimi produktami (karmy, ciasteczka, puszki, mięso etc.). Otyłość przekreśla szanse kota na życie powyżej 12. roku życia. Starszy kot słabiej trawi, a resztki pokarmu zalegają w organizmie, ulegając procesom gnilnym.