Życzenia z chińskimi kotami

Tekst Alicja Szubert-Olszewska



W europejskiej ikonografii w scenie Bożego
Narodzenia biorą udział różne zwierzęta, wół,
osioł, ptaki, owce, a prawie nigdy nie występuje
tam kot. Na chińskiej kartce bożonarodzeniowej
Świętej Rodzinie towarzyszą wyłącznie koty,
pręgowane, wąsate - do nich uśmiecha się
i wyciąga rączkę Dzieciątko.


Chiny stworzyły jedną z czterech wielkich kultur starożytności i jedyną, która w nieprzerwanym procesie rozwojowym dotrwała do naszych czasów. Wiek sztuki
chińskiej określa się na około 4000-4500 lat.
Animalistyka, wizerunki zwierząt z epoki Szang, tygrysa, sowy, słonia otwierają historię plastyki Chin. Złoty wiek kultury w Państwie Środka przypada na VII i VIII wiek, była to epoka innowacji i eksperymentów, wykwintu i wyrafinowania, czas, kiedy buddyzm zapewnił sobie trwałe miejsce w Chinach. Wtedy powstały słynne pagody Białego Konia i Dzikiej Gęsi oraz monumentalne figury Buddy. Rzeźba pozostawała na usługach buddyzmu.
Najlepsi artyści nie zostawali jednak rzeźbiarzami. Na Dalekim Wschodzie, w Chinach i w państwach ukształtowanych przez ich kulturę, w Korei, Japonii, Tajwanie, Tybecie i Wietnamie, młot i dłuto uważano za narzędzia niegodne wykształconego człowieka, wysoko natomiast ceniono sztukę malarską, pokrewną kaligrafii. Malarstwo też, lepiej niż jakikolwiek inny rodzaj plastyki, wyrażało ducha chińskiej cywilizacji, lepiej współgrało z jej pierwotnym konfucjańskim charakterem. Malowały klasy wykształcone, była to sztuka uczonych.
Tworzono filozoficzne poematy, choć wyrażano je w kształcie malarskim. Co różniło zasadniczo sztukę Dalekiego Wschodu od sztuki Zachodu? W Europie rozdział między techniką malowania i pisania był całkowity: do malowania używano pędzla, a do pisania gęsiego pióra. W Chinach w obu tych przypadkach posługiwano się tym samym narzędziem, pędzlem. Ślad pędzla z jego płynną ciągłością, zmiennym walorem i grubością przekształcał pismo w dzieło graficzne. Wynalezienie pędzelka do pisania legenda przypisuje generałowi
Meng T'ien (w 221-210 r. p.n.e.), ze wszystkimi konsekwencjami tego faktu dla dalszych dziejów kaligrafii i malarstwa. W malarstwie Dalekiego Wschodu obowiązywało 6 kanonów: rytmiczna żywotność, prawidłowa budowa anatomiczna, zgodność z naturą, stosowność kolorytu, wykwintna kompozycja, staranne wykończenie - i coś jeszcze, coś, co tamtejsi intelektualiści tak ujęli: „pędzel zatrzymuje się, lecz sens rozwija się dalej". Ważne znaczenie dla malarstwa chińskiego miało podłoże, na którym powstawało dzieło - jedwab i papier.
Jedwabnictwo przemysłowe znane było w Chinach już w drugim tysiącleciu p.n.e., papier Caj Lun uzyskał dopiero w 105 r. p.n.e. Na jedwabiu powstawały niezwykłe, prawie monochromatyczne pejzaże. 

Więcej przeczytasz a magazynie KOCIE SPRAWY - Nr 98/99 grudzień 2010/styczeń 2011

Re.Pl



Zapraszamy do odwiedzenia nowopowstałego portalu internetowego   www.re.pl
który działa pod hasłem - Odkryj Polskę na nowo.


Magazyn KOCIE SPRAWY został zaproszony do tego portalu jako partner, do tworzenia działu Koty w serwisie Pasje. 

Zapraszamy do odwiedzenia naszego forum KOTY w tym portalu


Wydawnictwo Elawet Sp. z o.o.
Projekt i Wykonanie: MediaConsulting.pl