Zadzwoń do nas: (22) 844 19 84 / (22) 844 80 77 / 665 777 244 Email: kociesprawy@kociesprawy.pl

Nie masz jeszcze prenumeraty naszego magazynu?  Zamów

NA SZKLE MALOWANY – EWELINA PĘKSOWA

Tekst: Alicja Szubert-Olszewska

Największy rozkwit malarstwa na szkle nastąpił w XIX w. Malarstwo na tego rodzaju podłożu rozwijało się głównie na obszarach Europy Środkowej, od Niemiec, Austrii, po Rumunię i Ukrainę. Jednak już wcześniej, bo w XVIII w., znana była technika malowania na lusterkach – obrazki powstałe taką metodą nazywano „zwierciadełkami”. Moda na „zwierciadełka” dotarła do Polski z Bawarii, najpierw na Śląsk, potem do Częstochowy. Na pograniczu bawarsko-czeskim i Śląsku pracownicy tamtejszych hut szklanych wykorzystując odpady powstałe przy produkcji luster, w taki artystyczny sposób uzupełniali swoje zarobki, co pozwalało im często przetrwać ciężkie czasy i bezrobocie.

 Centrum malarstwa na szkle, które promieniowało na ziemie polskie, były Sudety, w szczególności okolice Kłodzka. Moda na szklane obrazki postępowała poprzez pasma górskie, z Zachodu na Wschód, aż trafiła na Podtatrze i dalej na Pokucie. Ten dawny etap malarstwa na szkle skończył się razem z XIX w., a szklane obrazki zostały wyparte przez oleodruki, tanie chromolitografie.

W okresie powojennym, po drugiej wojnie światowej, po półwiecznej niemal przerwie reaktywowano ten typ twórczości w Zakopanem.

(...)

Kiedy w latach sześćdziesiątych XX wieku Ewelina Pęksa zafascynowała się malarstwem na szkle, była już
dojrzałą kobietą. Można uznać, że z rozmysłem wybrała ludową konwencję i uznała ją za swoją.
Tematyka jej obrazów jest bardzo rozległa – od scen folklorystycznych, historycznych, aż po stylizowane portrety. Najwięcej miejsca w twórczości Pęksowej zajmują jednak kompozycje sakralne, a wśród nich przedstawienia Raju.
Raj w plastyce bez animalistyki nie istnieje. Rajski bestiariusz Eweliny Pęksowej nie jest przebogaty: reprezentują go ryby, ptaki, owce, wąż oczywiście, czasem niedźwiedź oraz lew. Są takie wyobrażenia Raju pędzla Pęksowej, w których obok węża występuje tylko dwoje zwierząt: sarna i lew. Małego, swojskiego kota trudno wypatrzeć na obrazach artystki, natomiast lew ukazuje się często.


Więcej przeczytasz w magazynie KOCIE SPRAWY NR 165-166 – LIPIEC-SIERPIEŃ 2016