Zadzwoń do nas: (22) 844 19 84 / (22) 844 80 77 / 665 777 244 Email: kociesprawy@kociesprawy.pl

Nie masz jeszcze prenumeraty naszego magazynu?  Zamów

KOTY W GACKACH JAK MALOWANE – Tekst: Alicja Szubert-Olszewska

26 MAJA 2018

Tekst:
Alicja Szubert-Olszewska

 Powszechnie uważa się, że psychoterapia to wynalazek dziewiętnastowieczny, szeroko już stosowany w XX w. Jej początki można jednak odnotować w wieku XVIII. Wtedy to zaczęto dostrzegać, że w wielu przypadkach osobom załamanym nerwowo czy cierpiącym po traumatycznych przeżyciach pomocna w powracaniu do równowagi była praca w ogrodzie, bliski kontakt ze zwierzętami czy aktywność artystyczna, znacznie przyspieszając readaptację podopiecznych do życia społecznego. Można przyjąć, że prawie trzysta lat temu stosowano (najpierw intuicyjnie, potem w oparciu o doświadczenie) praktyki lecznicze przypominające współczesną felinoterapię, hipoterapię, ergoterapię i arteterapię.

Leczenie pracą, sztuką, kontaktem z naturą docenia się również dziś. Przynosi ono znakomite rezultaty zwłaszcza w odniesieniu do dzieci i młodych osób zagubionych w meandrach współczesności, z zaburzeniami zachowania.
Tego rodzaju sprawdzone, naturalne terapie wprowadzono do programu wychowawczo-terapeutycznego w Schronisku dla Nieletnich w Gackach.

Wszystko zaczęło się od zwierząt. Dzięki dyrekcji, w osobach Marka i Bogusławy Łukasiewiczów, w Schronisku zamieszkały ptaki, ryby akwariowe, króliki, chomiki… pierwszy jednak był pies Bosman, a później wprowadziły się kotki – Mora i Euforia.

W Schronisku w Gackach nie tylko terapia z udziałem zwierząt pomaga w pracy z młodzieżą – pomaga też sztuka. Sztuka niweluje napięcia psychiczne, wydobywając często z młodego artysty to, co zostało zagłuszone przez złe zbiegi okoliczności. Sztuka chroni też przed nadmiarem cierpienia, poczuciem zagubienia, osamotnienia, pozwala lepiej zrozumieć siebie i innych. Tworzenie prac artystycznych, podobnie jak opieka nad zwierzętami, uczy uczuciowości, empatii, przybliża do innych ludzi, zmniejsza lęk przed nimi.
 Praktyka życiowa, role, jakie musimy odgrywać, sprawiają, że nie możemy się przesadnie odkrywać. Dotyczy to wszystkich, także młodych osób. W sztuce natomiast można odkryć prawdę o sobie – i na tym polega jej katarktyczna wartość. W Schronisku chłopcy (ośrodek w Gackach jest tylko dla chłopców) malują, uprawiają grafikę, kowalstwo artystyczne, wycinankę wielkoformatową.
W naturalny sposób ich ulubionymi modelami stały się schroniskowe zwierzęta – przede wszystkim koty,
Mora i Euforia, które są doskonałymi modelkami, pozują chętnie i z wdziękiem.
Młodzi adepci sztuki z Gacek komponują swoje obrazy odważnie, w dużych formatach. Jedni wybierają metodę plakatowej niemal ekspresji i w zdecydowany sposób wyrażają swoje myśli, inni szukają form złożonych, posługują się technikami trudnymi, np. z zakresu kowalstwa artystycznego. Wychowankowie Schroniska znajdują w twórczości plastycznej obszar swojej wolności, tak się przynajmniej wydaje. Jest zbyt wiele spraw, na które nie ma się wpływu – to bywa destrukcyjne. Nie za wszystko możemy odpowiadać, ale za kawałek płótna czy papieru, na któr
 ym mamy zamiar malować, odpowiadamy i organizujemy kompozycję tak, jak chcemy. I w tym działaniu jesteśmy wolni.
W pracach chłopców z Gacek uderza świeże, zaskoczone urodą świata spojrzenie. Większość tych nastoletnich artystów jest w wieku, gdy przeżywa się tzw. bunt młodzieńczy – dyskomfort związany z dojrzewaniem, fizjologią, który często objawia się jako negatywizm. Ów negatywizm nie musi być tylko destruktywny, bywa też konstruktywny.  Może wyrazić się w kształcie artystycznym, przybrać wysublimowaną formę kontestacji, przeciwstawienia się „złu tego świata”.

Współczesna popkultura nie sprzyja kreatywności, hamuje ją, wzmacnia zachowania labilne, nijakie, bierność, lenistwo. Każda twórczość, czy to plastyczna, muzyczna czy literacka, uczy samodzielności myślenia, rozwija wyobraźnię, wyzwala proces autoedukacji, wpływa na zdolność koncentracji – a są to umiejętności potrzebne w każdej pracy. Może się zdarzyć, że taka wczesna inicjacja w świat kultury otworzy perspektywę na przyszły zawód młodych ludzi, być może, że wyposaży ich w większą wrażliwość na naturę, nauczy w niej rozpoznawać piękno, sens i wartość życia. Własna praca twórcza pogłębia też wrażliwość na dzieła innych artystów, także tych największych.
Dla nastoletnich chłopców może mieć też duże znaczenie fakt, że każda twórczość to zapuszczanie się w nieznane, to umiejętność antycypowania nieznanych z doświadczenia sytuacji. Zdolność taka będzie zaś niezbędna w nadchodzącej, coraz bardziej zmiennej, skomplikowanej, chaotycznej, przepełnionej nieskończoną liczbą informacji i dezinformacji cywilizacji.