Tekst Cezary Wyszyński -  FUNDACJA VIVA! AKCJA DLA ZWIERZĄT

W ostatnich miesiącach pojawiło się wiele informacji na temat nowelizacji ustawy o ochronie zwierząt. Niniejszy artykuł jest próbą uporządkowania ich, przedstawienia stanu prac
i głównych założeń aktualnego projektu.

Od 2008 roku trwają prace nad szeroką nowelizacją Ustawy o ochronie zwierząt, która w swoim głównym kształcie obowiązuje już od 13 lat. Grupa organizacji - w tej chwili około 40. osób zebranych wokół Grzegorza Lindenberga - pracuje nad zmianami, które mają poprawić ochronę zwierząt i ułatwić pracę organizacji prozwierzęcych. Do grupy (nieformalnej Koalicji dla Zwierząt), pracującej nad nowelizacją, stopniowo
przyłączały się kolejne organizacje i osoby wnosząc poprawki dotyczące specyfiki ich działalności. Lista zmian została opracowana na bazie wieloletnich doświadczeń osób, które zajmują się kontrolowaniem i egzekwowaniem ustawy.
Kontrowersje i obawy
Przed wyborami prezydenckimi pojawiła się koncepcja mniejszej nowelizacji, oparta na przeświadczeniu, że można skorzystać ze specyfiki rządzącej kampanią wyborczą, by przeforsować korzystne dla zwierząt zmiany. Niestety, poza rozwiązaniami, które były już obecne w większej nowelizacji, pojawiły się zapisy kontrowersyjne, które według większości organizacji mogły paradoksalnie ułatwić zabijanie zwierząt i pogorszyć istniejącą ochronę w niektórych aspektach. Natura tych kwestionowanych zmian i nieprzejrzysty tryb pracy nad nimi budziły wątpliwości i emocjonalne reakcje wielu osób i organizacji. Są one zrozumiałe w kontekście informacji, że jego koordynatorem była osoba o niewielkim doświadczeniu prawnym i bez odpowiedniego wykształcenia w tym zakresie, a zleceniodawcą organizacja prowadzona przez osobę skazaną prawomocnym wyrokiem sądu. Projekt wspierany był jedynie przez margines środowiska organizacji zajmujących się ochroną zwierząt - znanych z liberalnego podejścia do usypiania zwierząt - wg statystyk z raportu „Hycel" - i uśmiercania zwierząt na drugi dzień po ich przyjęciu do schroniska. Na spotkaniu dotyczącym mniejszej nowelizacji przytłaczająca większość organizacji opowiedziała się za jej odrzuceniem i podjęciem działań zmierzających do wprowadzenia zmian opracowanych przez Koalicję dla Zwierząt. Mimo to pomysł mniejszej nowelizacji wrócił w styczniu i lutym 2011 roku, i to w dwóch wersjach - posłanek Joanny Muchy i Katarzyny Piekarskiej. Oba projekty będą monitorowane przez środowisko organizacji prozwierzęcych, aby uniknąć zapisów mogących pogorszyć ochronę zwierząt.
Najważniejsze postulaty
Do najważniejszych postulatów dotyczących zwierząt domowych (kompletną listę można znaleźć na stronie www.koalicja.org.pl) należy zaliczyć zakaz uniemożliwiania kotom dostępu do pożywienia i schronienia oraz określenie warunków odpowiedniej opieki (w tym sterylizacji) nad kotami wolno żyjącymi, jak również nakaz znakowania psów i wprowadzenie większej kontroli nad hodowlami. Proponowany jest również zakaz trzymania psów na łańcuchach. Zdefiniowane zostały obowiązki gmin względem bezdomnych zwierząt, pojawił się bezwzględny zakaz dotyczący zoofilii. Zabrania się również kopiowania uszu i ogonów, praktykowanych obecnie mimo ogólnych przepisów, które teoretycznie powinny im zapobiegać. Zwierzęta hodowlane również zostały uwzględnione m.in. poprzez propozycję zakazu kastrowania świń bez znieczulenia, zakazu hodowli zwierząt na futra czy ograniczenia maksymalnego transportu koni i innych zwierząt na rzeź do 12 godzin. Jasno zdefiniowano również przepisy dotyczące sprzedaży ryb, które poprawiają przede wszystkim los karpi sprzedawanych przed świętami.
Okrucieństwo czy dobrostan
W sferze kar proponowane zmiany obejmują wprowadzenie sankcji tymczasowego lub stałego zakazu posiadania zwierząt oraz zwiększenie nawiązek i kar pozbawienia wolności orzekanych w sprawach o znęcanie się nad zwierzętami. Rewolucyjną, jak na polskie warunki, koncepcją (obecną jednak w porządku prawnym innych państw) jest powołanie oddzielnej jednostki - Krajowego Inspektora ds. Zwierząt -mającej się zajmować wyłącznie kontrolowaniem ustawy o ochronie zwierząt. Postulat ten zgłosiły organizacje mające jak najgorsze doświadczenia ze współpracy z Państwową Inspekcją Weterynaryjną oraz wskazujące na konflikt wpisany w specyfikę tego organu, mającego z jednej strony dbać o maksymalizację produkcji pochodzenia zwierzęcego, a z drugiej o dobrostan zwierząt.
Twórcy i promotorzy wspomnianej szerokiej nowelizacji, do których zalicza się również nasza organizacja, zdają sobie sprawę, że część zmian powoduje kontrowersje i obawy, i dołożą wszelkich starań, by je rozwiać na każdym etapie prac nad projektem. W niektórych przypadkach konieczne są tzw. okresy przejściowe, w innych szeroka kampania informująca o nowych obowiązkach opiekunów zwierząt. Zmiany powodujące koszty powinny zostać rozłożone w czasie, a niektóre - jak opodatkowanie hodowli zwierząt czy program zapobiegania bezdomności zwierząt - w dłuższej perspektywie powinny nawet przynieść oszczędności.
Wsparcie dla inicjatywy
Jeśli część naszych propozycji nie znajdzie się w ostatecznym kształcie ustawy, to wartością samą w sobie będzie wprowadzenie wielu tematów do debaty publicznej, co w przeciwnym przypadku nie miałoby miejsca. Zapraszamy wszystkich do wsparcia tej inicjatywy - obecnie jesteśmy już na etapie zbierania 100 tys. podpisów. Zainteresowanie projektem Koalicji wyraziła posłanka Joanna Mucha, która podjęła się razem z posłem Markiem Suskim próby skonsultowania projektu z posłami - przede wszystkim z Zespołu Przyjaciół Zwierząt - od których decyzji będą zależały dalsze losy ustawy.

Powrót do: Czytelnia


Kalendarium 
- artykuły z
KOCICH SPRAW